Tosaigh ón tús - an mata bunúsach atá uait roimh gach rud eile
Is éard atá in easpónant (nó cumhacht) ná bealach gearr chun uimhir a iolrú léi féin arís agus arís eile. In 2³, is é an 2 thíos an bonn, agus is é an 3 beag ardaithe an t-easpónant. Ciallaíonn sé sin trí chóip de 2 á n-iolrú lena chéile: 2 × 2 × 2 = 8. Comhairíonn an t-easpónant cé mhéad cóip atá i gceist.
Is fiú dhá chás speisialta a chur de ghlanmheabhair: is ionann aon uimhir ardaithe go dtí an chumhacht 1 agus an uimhir féin (x¹ = x), agus is ionann aon uimhir ardaithe go dtí an chumhacht 0 agus 1 (x⁰ = 1). Tugtar cearnóg ar chumhacht 2 (5² = 25), agus tugtar ciúb ar chumhacht 3.
Pléascann easpónaint mar go ndúbailtear ag gach céim. Fill bileog pháipéir uair amháin agus tá 2 shraith agat; fill arís í agus tá 4 ann; arís eile, tá 8 ann (sin é 2³). Nó smaoinigh ar ráfla ina n-insíonn gach duine é do bheirt eile: tar éis 3 bhabhta tá sé sroichte ag 2 × 2 × 2 = 8 nduine. Comhairíonn an t-easpónant líon na mbabhtaí.
▶ Easpónaint