Tosaigh ón tús - an mata bunúsach atá uait roimh gach rud eile
Tá ár gcóras uimhreacha bunaithe ar a deich, rud a fhágann go bhfuil sé an-éasca uimhir a iolrú nó a roinnt faoi 10. Nuair a iolraítear slánuimhir faoi 10, bogann gach digit áit amháin ar chlé, rud a chuireann nialas leis. Nuair a roinntear faoi 10, bogann gach rud áit amháin ar dheis.
Leanann cumhachtaí a deich an patrún 10¹ = 10, 10² = 100, 10³ = 1000, áit a gcomhaireann an t-easpónant na nialais. Sin é an t-ionadluach ag obair, agus as sin a thagann nodaireacht eolaíoch, bealach áisiúil chun uimhreacha an-mhór nó an-bheag a scríobh (mar shampla 3 × 10⁶ do thrí mhilliún).
Tá an córas méadrach bunaithe ar dheicheanna, mar sin athraítear aonaid trí na digití a bhogadh. Tá 10 mm i gceintiméadar, 100 ceintiméadar i méadar, agus 1000 méadar i gciliméadar. Is ×10 eile atá i ngach céim. Nuair a théann tú suas go haonad níos mó, roinneann tú faoi 10; nuair a théann tú síos, iolraíonn tú faoi 10. Ní dhéanann na nialais ach cumhachtaí a deich a rianú.
▶ Cumhachtaí a Deich