Start from zero — the basic math you need before everything else
Bir oran, iki miktarı bölerek karşılaştırır. 3:2 yazdığında aslında "bundan her 3 birimine karşılık, ondan 2 birim var" demiş olursun. Bir birimli oran (rate), iki miktarın farklı birimlerle ölçüldüğü bir orandır, örneğin saatte kilometre gibi. Bir orantı, sayfadaki sayılar farklı görünse bile iki oranın aynı karşılaştırmayı anlattığını söyleyen bir ifadedir.
Etiketinde bir karıştırma kuralı yazan bir şurup şişesi hayal et: 1 ölçek şurup, 4 ölçek su. Bu kuralı tek bir bardak için minik bir ölçme kapağıyla da uygulayabilirsin, bir piknik için kocaman bir sürahiyle de. Kapak ile sürahi çok farklı miktarda sıvı alır, ama şurubu ve suyu aynı sayıyla çarptığın sürece her bardağın tadı tıpatıp aynı kalır. Oranın asıl anlattığı şey de tam olarak budur: miktarların büyüklüğü değil, birbirleriyle nasıl karşılaştıkları.
Aşağıda kendi karışımını oluşturmayı dene. Kaç ölçek şurup ve su istediğini ayarla, sonra parti kaydırıcısını yukarı sürükleyip bardakların büyürken aralarındaki oranın tıpatıp aynı kaldığını izle.