Tátail, meastachán agus cinnteoireacht ó shonraí
Tá cuma chomhchosúil ar bheagnach gach ceist staitistiúil. Tá fíornuimhir éigin amuigh sa saol nach bhfeiceann tú — an paraiméadar θ (fíormheán, nó fíorsheans ratha, cuir i gcás). Níl agat ach sampla teoranta sonraí. Ón sampla sin, ríomhann tú buille faoi thuairim, an meastóir θ̂. Sin í an mheastóireacht: buillí maithe faoi thuairim a dhéanamh, agus a fhios a bheith agat cé mhéad muiníne is ceart a chur iontu.
Ó tharla go bhfuil na sonraí randamach, is cainníocht randamach í θ̂ féin: dá ndéanfá an turgnamh arís, gheofá θ̂ difriúil. Breithnímid meastóir ar dhá bhonn: a laofacht (an sroicheann sé θ ar an meán?) agus a athraitheas (cé mhéad a léimeann sé ó shampla go sampla?).
Ní féidir leat pota anraith ar fad a ól le blas a mheas, mar sin corraíonn tú go maith agus blaiseann tú spúnóg amháin. Fíorghoirteacht an phota ar fad, sin í an paraiméadar θ nach bhfeiceann tú go díreach; goirteacht do spúnóige, sin í an meastóir θ̂. Corraigh go maith ar dtús, agus tabharfaidh spúnóg amháin meastachán an-mhaith ar an bpota ar fad. An corraí sin is cúis leis an sampla a bheith ionadaíoch.